เปิดข้อมูลย้อนหลัง 2 ปี PM 2.5 แม่สาย รุนแรงสุด ค่าฝุ่นเกินมาตรฐานติดต่อกันนานนับเดือน กองกำลังผาเมืองเร่งถกเมียนมา ลดเผาพื้นที่เกษตร
จับตา ค่าฝุ่น PM 2.5 อ.แม่สาย แตะระดับสีแดงติดต่อกัน 10 วันแล้ว
สถานการณ์ฝุ่น PM 2.5 ปีนี้ ที่ ต.เวียงพางคำ อ.แม่สาย จ.เชียงราย หลังเริ่มติดอยู่ในระดับสีแดง หรือ PM 2.5 มากกว่า 90 มคก./ลบ.ม. ต่อเนื่องทุกวันเป็นเวลา 10 วันแล้ว โดยเมื่อวานนี้ (9 มี.ค.2564) วัดค่าฝุ่น PM 2.5 ได้สูงถึง 227 มคก./ลบ.ม. ขณะที่วันนี้ (10 มี.ค.2564) เมื่อเวลา 09.00 น. วัดได้ 197 มคก./ลบ.ม.
![](https://theactive.net/wp-content/uploads/2021/03/1-5.jpg)
เมื่อดูข้อมูลค่าฝุ่น PM 2.5 ย้อนหลัง 2 ปีที่ผ่านมา กล่าวได้ว่าสถานการณ์ฝุ่น PM 2.5 ในพื้นที่ อ.แม่สาย จ.เชียงราย มีความรุนแรงที่สุด เพราะแทบจะเป็นพื้นที่เดียวของประเทศไทยที่มีค่าฝุ่น PM 2.5 ในระดับสีแดงติดต่อกันทุกวันนานนับเดือน โดยปีพ.ศ.2562 พบค่าฝุ่น PM 2.5 ในระดับสีแดงติดต่อนานถึง 39 วัน (ตั้งแต่วันที่ 11 มี.ค. – 18 เม.ย. 2562) ขณะที่ปี พ.ศ. 2563 พบติดต่อกัน 36 วัน (ตั้งแต่วันที่ 7 มี.ค. – 10 เม.ย. 2563)
![](https://theactive.net/wp-content/uploads/2021/03/2-6.jpg)
กรีนพีซวิเคราะห์ จุดความร้อนหนาแน่นเพื่อนบ้าน พาฝุ่นข้ามพรมแดนมาแม่สาย
ธารา บัวคำศรี ผู้อำนวยการกรีนพีซ ประเทศไทย วิเคราะห์สาเหตุที่ทำให้ อ.แม่สาย จ.เชียงราย ต้องตกอยู่ในดงฝุ่นนานนับเดือน ทั้งที่จุดความร้อนที่พบในพื้นที่มีน้อยมาก โดยสาเหตุสำคัญมาจากการที่ อ.แม่สาย ตกอยู่ในวงล้อมของจุดความร้อนสะสมหนาแน่นในเมียนมาและ สปป.ลาว ที่เกิดขึ้นในช่วงเดียวกันนี้ทุกปี และเป็นที่มาของฝุ่นข้ามแดน
รายงานวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของอุตสาหกรรมเนื้อสัตว์และข้าวโพดเลี้ยงสัตว์และมลพิษทางอากาศข้ามพรมแดน ของกรีนพีซ พบว่า ปี พ.ศ.2563 พบร่องรอยพื้นที่เผาไหม้ในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขงสูงที่สุดในเดือนมีนาคมสูงถึง 7,004,171 ไร่ และยังพบจุดความร้อนมากที่สุด 75,115 จุด รองลงมาคือเดือนกุมภาพันธ์จำนวน 6,524,028 ไร่ และเดือนเมษายนจำนวน 5,344,935 ไร่
ขณะที่รัฐฉานของเมียนมา เป็นพื้นที่ที่พบร่องรอยเผาไหม้และจุดความร้อนมากที่สุด คือ 2,001,539 ไร่ / 66,855 จุด หรือร้อยละ 50.84 ของจุดความร้อนทั้งหมด ตามมาด้วยพื้นที่ตอนบนของ สปป.ลาว 986,761ไร่ / 34,890 จุด หรือร้อยละ 26.53 และภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย 606,692 ไร่ / 29,753 จุด หรือร้อยละ 22.63 ของจุดความร้อนทั้งหมด
ที่สำคัญ รายงานดังกล่าวยังระบุถึงภาพรวมความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่ปลูกข้าวโพดและจุดความร้อนในพื้นที่อนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขงพบว่า จุดความร้อนที่ตรวจพบและอยู่ในพื้นที่ปลูกข้าวโพดนั้น พบมากที่สุดในเดือนเมษายนเกือบทุกปี ซึ่งสอดคล้องกับจุดความร้อนที่เริ่มมีมากตั้งแต่ช่วงต้นปี และสะสมมากที่สุดประมาณช่วงปลายเดือนมีนาคมถึงกลางเดือนเมษายนของทั้งสามประเทศ
การต้องตกอยู่ในวงล้อมของพื้นที่เผาไหม้และจุดความร้อนที่เกิดขึ้นหนาแน่นนานนับเดือน ทำให้ อ.แม่สาย จ.เชียงราย กลายเป็นพื้นที่ศูนย์กลางของการกระจายตัวฝุ่น PM 2.5 ของอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขงไปโดยปริยาย (อ้างอิงจากข้อมูลแผนที่แสดงการกระจายตัวและความเข้มข้นของหมอกควันพิษข้ามพรมแดน (regional haze situation) ของศูนย์เชี่ยวชาญด้านอุตุนิยมวิทยาแห่งอาเซียน (ASEAN Specialised Meteorological Centre: ASMC) ระหว่างวันที่ 14 มี.ค. – 12 เม.ย. 2562 แสดงให้เห็นชัดเจนว่า อ.แม่สาย คือตัวแทนพื้นที่ของอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขงที่อยู่ ณ ใจกลางดงฝุ่น
ขณะที่ข้อมูลจุดความร้อนล่าสุดวันนี้ (10 มี.ค. 2564) สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA รายงานว่า สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา มีจุดความร้อนสูงสุดเป็นอันดับหนึ่ง 6,773 จุด ส่วนอันดับสองคือ ประเทศไทย 2,408 จุด อันดับสามคือ ราชอาณาจักรกัมพูชา 1,858 จุด และอันดับสี่คือ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว 1,435 จุด
![](https://theactive.net/wp-content/uploads/2021/03/3-2.jpg)
กองกำลังผาเมืองถกเมียนมา เร่งแก้วิกฤต PM 2.5 ฝุ่นควันข้ามแดน
ส่วนแนวทางการแก้ปัญหา เว็บไซต์ข่าว ประชาชาติธุรกิจ รายงานเมื่อวันที่ 2 ก.พ. 2564 ระบุว่า กองกำลังผาเมือง โดยหน่วยเฉพาะกิจกรมทหารม้าที่ 3 ได้ใช้กลไกการประชุม คณะกรรมการชายแดนท้องถิ่นไทย – เมียนมา ขอความร่วมมือประเทศเมียนมาในการควบคุมการบริหารจัดการพื้นที่การเผา
นอกจากนี้ พ.อ.สัมฤทธิ์ ฉัตรวัฒนาสกุล ผู้บังคับการหน่วยเฉพาะกิจกรมทหารม้าที่ 3 ยังได้มีหนังสือถึง พ.อ.ต่อสิ่นอู ผบ.บก.ยศ.ท่าขี้เหล็ก เพื่อขอความร่วมมือทางฝั่งประเทศเมียนมาในการบริหารจัดการพื้นที่ทางการเกษตร และควบคุมการเผา เพื่อลดปัญหาค่าฝุ่นละอองขนาดเล็กเกินค่ามาตรฐานในพื้นที่ และไม่ส่งผลกระทบต่อสภาพเศรษฐกิจ การท่องเที่ยวตลอดจนสุขภาพของประชาชนตามนโยบายของกองทัพภาคที่ 3 และกองทัพบก
ทั้งนี้ แผนปฏิบัติการขับเคลื่อนวาระแห่งชาติ “การแก้ไขปัญหามลพิษด้านฝุ่นละออง” ที่เริ่มบังคับใช้ตั้งแต่ปลายปี พ.ศ.2562 ได้กำหนดแนวทางการแก้ปัญหาฝุ่นข้ามแดนไว้ว่า มุ่งเน้นการขับเคลื่อนการดำเนินงานตามโรดแมปอาเซียนปลอดหมอกควันข้ามแดน (ASEAN Transboundary Haze – Free Roadmap) และขับเคลื่อนการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการเชียงราย 2017 เพื่อป้องกันมลพิษจากหมอกควันข้ามแดน (Chiang Rai 2017 Plan of Action for Transboundary Haze Pollution Control in the Mekong Sub-Region)
รวมทั้ง การประสานความร่วมมือระหว่างประเทศเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหามลพิษ โดยใช้กลไกในทุกระดับ ได้แก่ ระดับอาเซียน ระดับคณะกรรมการชายแดนภายใต้กระทรวงกลาโหม และระดับจังหวัดชายแดนคู่ขนานระหว่างประเทศไทยกับประเทศเพื่อนบ้านการป้องกันและแก้ไขปัญหามลพิษข้ามแดนจากการขนส่ง