‘เครือข่ายปลุกกรุงเทพฯ’ ระบุ ปัญหาใบส่งตัวผู้ป่วยบัตรทอง กทม. ภาพสะท้อนระบบสุขภาพยังไม่เข้มแข็ง ไร้รูปธรรมยกระดับ ‘ศูนย์บริการสาธารณสุข’ เทียบเท่า รพ.อำเภอ แบ่งโซนสุขภาพยังล้มเหลว สร้าง Sandbox ได้แค่แห่งเดียว
ภายหลัง ชัชชาติ สิทธิพันธ์ุ ผู้ว่าฯ กทม. แถลงต่อสื่อมวลชนในโอกาสครบรอบ 2 ปีของการทำงาน ภายใต้ชื่องาน “2 ปี ทำงาน ‘เปลี่ยน ปรับ’ ยกระดับเมืองน่าอยู่” พร้อมทั้งแสดงวิสัยทัศน์การทำงานในอีก 2 ปีข้างหน้า โดยหนึ่งในประเด็นที่พูดถึงคือ ความสำเร็จของนโยบายด้านสาธารณสุข ด้วยโครงการตรวจสุขภาพฟรี 1,000,000 คน ได้ทุกคน ไม่จำกัดสิทธิ์ ซึ่งจะเปิดไปถึงเดือนกันยายน 2567
![](https://theactive.net/wp-content/uploads/2024/05/IMG_4104-1024x683.jpeg)
แต่คำถามที่เกิดขึ้นเวลานี้ คือ ถ้าตรวจแล้วพบว่าป่วย จะส่งไปรักษาที่ไหนต่อ เพราะไม่มีระบบติดตามว่าไปรักษาอย่างไร ขณะที่ผู้ป่วยกทม. บางส่วนยังเผชิญกับปัญหาใบส่งตัว จากคลินิกชุมชนอบอุ่น โดย รศ.ทวิดา กมลเวชช รองผู้ว่าฯ กทม. ย้ำถึงความพยายามการพัฒนาระบบสุขภาพให้คนกรุงเข้าถึงง่าย ใกล้บ้าน โดยในปีที่ 2 ของการทำงาน จะยกระดับศุนย์บริการสาธารณสุขให้ทันสมัย และสร้างใหม่อีก 21 แห่ง จากเดิมมีอยู่ 69 แห่ง
เชื่อ ระบบสุขภาพ กทม. เปลี่ยนยาก
สำหรับกรณีดังกล่าว นิมิตร์ เทียนอุดม กรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (บอร์ด สปสช.) ผู้แทนองค์กรเอกชน (สตรี) ในฐานะเครือข่ายภาคประชาชนปลุกกรุงเทพฯ ซึ่งเคยยื่นสมุดปกขาวต่อผู้ว่าฯ กทม. เมื่อครั้งได้รับตำแหน่ง เปิดเผยกับ The Active โดยยอมรับว่า ช่วง 2 ปี ของผู้ว่าฯ ชัชชาติ ระบบสุขภาพ กทม. ยังไม่เข้มแข็ง หลังเจอปัญหาผู้ป่วยสิทธิบัตรทอง กทม. ต้องขอใบส่งตัวไปโรงพยาบาล ขณะที่ศูนย์บริการสาธารณสุข ก็ไม่เปิดรับลงทะเบียนคนไข้สิทธิบัตรทองเพิ่ม
นิมิตร์ บอกด้วยว่า แม้ก่อนหน้านี้จะมีการดำเนินโครงการ Sandbox ระบบสุขภาพ กทม. ซึ่งต้องชื่นชมในส่วนของโรงพยาบาลราชพิพัฒน์ ที่ยกระดับการให้บริการ ทลายกำแพงข้ามสังกัด แต่ก็พัฒนาอยู่เพียงจุดเดียว ซึ่งอยากให้ทั่ว กทม. พัฒนาอย่างโรงพยาบาลราชพิพัฒน์
![](https://theactive.net/wp-content/uploads/2024/05/20201221151401838.jpg)
นอกจากนี้ ยังไม่เห็นการยกระดับ ศูนย์บริการสาธารณสุข (ศบส.) ให้เทียบเท่าโรงพยาบาลอำเภอ ซึ่งคนกรุง ยังมีหน่วยบริการประจำตามสิทธิ์ ไม่เพียงพอ เมื่อเกิดปัญหาใบส่งตัว การแบ่งโซนสุขภาพ หรือ health zoning จึงล้มเหลว
“ระบบสุขภาพ กทม. เป็นงานยาก และผู้ว่าฯ ชัชชาติ ก็มาเจอระบบราชการของ กทม. เมื่อเกียร์ว่างก็ไปต่อไม่ได้ ถ้าเป็นแบบนี้ผู้ว่าฯ ชัชชาติ อยู่ 4 ปีก็ยังไม่เปลี่ยน”
นิมิตร์ กล่าว
แหล่งข่าวจากสำนักอนามัย กทม. เปิดเผยกับ The Active ถึงเหตุผลว่าทำไมศูนย์บริการสาธารณสุข (ศบส.) จึงไม่ยอมเปิดสิทธิ์รับผู้ป่วยบัตรทอง ที่ต้องการย้ายจากคลินิกชุมชนอบอุ่น โดยให้เหตุผลว่า
- สปสช.ต้องจัดหาโรงพยาบาลส่งต่อรองรับให้ก่อน เพราะโรงพยาบาลในสังกัด กทม. มีเพียง 11 แห่ง อาจไม่เพียงพอ
- หากประชาชนย้ายสิทธิ์มาจำนวนมาก เกรงว่าจะรับไม่ไหว บุคคลากรไม่เพียงพอรองรับคนไข้จำนวนมาก ๆ ในคราวเดียว
ขณะที่ นพ.อานนท์ กุลธรรมานุสรณ์ นักวิจัยระบบสาธารณสุขเขตเมือง สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ (IHPP) ระบุว่า ดูข้อมูลเร็ว ๆ ศบส. สังกัด กทม 69 แห่ง มีประชากร รวม 9 แสนคน จากประชากรบัตรทอง กทม 3.5 ล้านคน มีอยู่ 21 แห่งที่ ประชากรต่ำกว่า 10,000 คน ถ้ากำหนดให้ทุกที่รับขั้นต่ำ 10,000 คน จะมีประชากรเพิ่มได้ 70,000 คน
“ถ้าคิดภาพรวม ศบส. 69 แห่ง มีสมมติฐานว่ามีหมอ 2 คนทุกแห่ง (รวม full และ part time) ควรรับประชากรได้ 1.4 ล้านคน ทั้ง กทม. ยังมีเหลือที่เติมประชากร 5 แสนคน ถ้าคิดว่าได้เงิน UC ผู้ป่วยนอกหัวละ 1,000 กว่าบาท หักนู้นนี้ไปเหลือ 500 บาท ก็มีเงินไปเติมให้สำนักอนามัย/ศบส. อีกปีละ 250 ล้านบาท ขณะที่ ศบส. ที่มีประชากรต่ำสุด 1,600 คน ควรเพิ่มให้ขั้นต่ำ 10,000 คน รู้สึกเสียดายภาษี ค่าตึก หมอ พยาบาล รัฐลงทุนไปให้หมดแล้ว”
“ตอนนี้ ศบส. ทุกแห่งปิดรับลงทะเบียนบัตรทอง ทั้ง ๆ ที่เป็นหน่วยงานของรัฐ ควรจะไม่ปฏิเสธคนไข้ ถ้าจะช่วยคน กทม. จริง ควรเปิดช่องให้ประชาชนย้ายสิทธิ ถ้าประชาชนพอใจ ศบส. มากกว่าคลินิกก็ให้ย้ายมา ถ้าไม่พอใจ ศบส. จะย้ายไปคลินิกก็ย้ายออกได้”
นพ.อานนท์ กุลธรรมานุสรณ์