นายกฯ แถลงมาตรการ มอบหลายหน่วยงานแก้ปัญหาเด็ก เยาวชน หลุดจากระบบการศึกษา ตามที่ กสศ. เสนอ กำหนดแนวทางติดตาม เชื่อมโยงข้อมูลเด็ก ผุดกลไกระดับจังหวัด มอบผู้ว่าฯ นั่งหัวโต๊ะ สแกนเด็กทุกพื้นที่ ชู ‘ราชบุรีโมเดล’ แก้เด็กหลุดจากระบบเป็นศูนย์ ภายในปีนี้
![](https://theactive.net/wp-content/uploads/2024/05/Screenshot-2024-05-28-145708.png)
วันนี้ (28 พ.ค. 67) ที่ทำเนียบรัฐบาล เศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี แถลงผลการประชุมคณะรัฐมนตรี โดยระบุว่า ครม. วันนี้ได้รับทราบ มาตรการขับเคลื่อนประเทศไทยเพื่อแก้ปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาให้กลายเป็นศูนย์ (Thailand Zero Dropout) เพื่อลดปัญหาเหลื่อมล้ำทางการศึกษา โดยมอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องรับไปพิจารณาดำเนินการ
โดยก่อนหน้านี้ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ระบุถึงสถานการณ์ปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาของประเทศไทย ปัจจุบันมีจำนวนเพิ่มมากขึ้นในทุกพื้นที่ สร้างความเสียหายแก่โอกาสในการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ และส่งผลให้ประเทศไทยยังคงติดกับดักประเทศรายได้ปานกลางมายาวนานกว่า 3 ปี อีกทั้งการเผชิญความท้าทายของการเป็นสังคมสูงอายุโดยสมบูรณ์ (Aged Society) และอัตราการเกิดใหม่ลดลงอย่างมาก ดังนั้น ประชากรเป็นทุนมนุษย์ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาประเทศในอนาคต จึงจำเป็นที่จะต้องเร่งรัด ดำเนินการค้นหา ติดตาม และดูแลช่วยเหลือเด็กและเยาวชนที่หลุดออกจากระบบการศึกษาแล้วให้มีความพร้อม สามารถกลับเข้าสู่ระบบการศึกษา
ทั้งนี้ กสศ. ได้ช่วยเหลือและป้องกันการหลุดออกจากระบบการศึกษาของกลุ่มเด็กและเยาวชน ในระดับปฐมวัยจนถึงการศึกษาภาคบังคับ โดยจัดทำเป็นโครงการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อลดความเหลื่อมล้ำ รวม 12 จังหวัด ส่งเสริมกลไกความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม เกิดเป็นนวัตกรรมการช่วยเหลือเด็กและเยาวชนผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์ หรือด้อยโอกาสในมิติต่าง ๆ ให้กลับเข้าสู่ระบบการศึกษา หรือดูแลช่วยเหลือตามความเหมาะสมรายกรณี รวมทั้งร่วมกับภาคเอกชนพัฒนาพื้นที่ตัวแบบใน “โครงการมาตรการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา จังหวัดราชบุรี (Zero Dropout)”
สอดคล้องกับข้อสั่งการ นายกรัฐมนตรี ที่ให้ดำเนินงานตามนโยบายต้านการสร้างความเสมอภาคทางการศึกษา โดยมอบหมายให้กระทรวงมหาดไทย, กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม, กระทรวงศึกษาธิการ บูรณาการและเชื่อมโยงข้อมูล และทะเบียนนักเรียนรายบุคคลที่หลุดออกจากระบบการศึกษาให้กลับเข้าสู่ระบบ และได้กล่าวแถลงในโอกาสวันเด็กแห่งชาติ ปี 2567 ว่า
“รัฐบาลมุ่งมั่นให้เด็กทุกคนไม่หลุดจากระบบการศึกษา มุ่งบรรลุเป้าหมาย Thailand Zero Dropout แก้ปัญหาความเหลือมล้ำ พัฒนาการเรียนที่ยืดหยุ่น ให้ตรงความต้องการ เน้นทักษะอาชีพและทักษะชีวิต และให้ภาคส่วนต่าง ๆ เข้ามามีบทบาทสำคัญในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของประเทศให้มีคุณค่าต่อไปในอนาคต โดยจะบรรลุผลสำเร็จได้ต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน เกิดระบบสารสนเทศแสดงข้อมูลของเด็กเยาวชนทุกคนในระบบการศึกษาโดยเฉพาะข้อมูลของเด็กเยาวชนที่ขาดแคลนและต้องการโอกาส”
ส่องมาตรการ Thailand Zero Dropout
ทั้งนี้ กสศ. ได้จัดการประชุมหารือการบูรณาการ และเชื่อมโยงข้อมูลทะเบียนนักเรียนรายบุคคล ที่หลุดออกจากระบบการศึกษาให้เข้าสู่ระบบ ประกอบด้วยผู้แทนจาก 6 หน่วยงานหลัก ได้แก่ กระทรวงศึกษาธิการ, กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม, กระทรวงมหาดไทย, กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์, กระทรวงสาธารณสุข และ กสศ. ในช่วงเดือน ม.ค. – มี.ค. ที่ผ่านมา
ซึ่งที่ประชุมเห็นชอบการร่วมกันขับเคลื่อนภารกิจดังกล่าว และได้จัดทำร่างบันทึกข้อตกลงความร่วมมือระหว่างกัน รวมทั้งเห็นชอบให้ กสศ. เสนอเรื่องมาตรการขับเคลื่อนประเทศไทยเพื่อแก้ปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาให้กลายเป็นศูนย์ (Thailand Zero Dropout) ต่อ ครม.
![](https://theactive.net/wp-content/uploads/2024/05/Screenshot-2567-05-28-at-10.18.11_0-1024x580.png)
พร้อมเห็นควรเสนอมาตรการขับเคลื่อนประเทศไทยเพื่อแก้ปัญหาเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาให้กลายเป็นศูนย์ (Thailand Zero Dropout) โดยมีมาตรการดังนี้
มาตรการค้นหาเด็กและเยาวชนบอกระบบการศึกษา ผ่านการบูรณาการและเชื่อมโยงข้อมูลของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยมีเป้าหมายเพื่อนำไปสู่การค้นพบเด็กและเยาวชนนอกระบบ
- บูรณาการและเชื่อมโยงข้อมูลของเด็กและเยาวชนระหว่างหน่วยงาน โดยเฉพาะข้อมูลของกระทรวงศึกษาธิการ ข้อมูลทะเบียนราษฎร์ของกระทรวงมหาดไทย รวมทั้งข้อมูลจากหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง เช่น สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน, กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์, กระทรวงยุติธรรม, กระทรวงการต่างประเทศ และ กระทรวงสาธารณสุข โดยเห็นควรให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เป็นหน่วยงานรับผิดชอบหลัก ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- พัฒนาระบบสารสนเทศกลางในระยะยาวเพื่อรองรับการบูรณาการข้อมูลและค้นหาให้มีประสิทธิภาพ โดยจะเสนอ ครม.แต่งตั้งคณะกรรมการกลางระดับชาติขึ้น มีองค์ประกอบที่เป็นผู้ทรงคุณวุฒิ และผู้แทนของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- มาตรการติดตาม ช่วยเหลือ ส่งต่อ และดูแลเด็กและเยาวซนนอกระบบการศึกษาโดยบูรณาการการทำงานระหว่างหน่วยงานต่าง โดยมีเป้าหมายเพื่อให้เกิดความเหมาะสมในการช่วยเหลือ เด็กและเยาวชนแต่ละรายทั้งด้านการศึกษา สุขภาวะ พัฒนาการ สภาพความเป็นอยู่ และสภาพสังคม ดังนี้ 1. จัดการศึกษาเชิงพื้นที่แบบบูรณาการด้วยกลไกคณะกรรมการระดับจังหวัด โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัด เป็นประธาน รองผู้ว่าราชการจังหวัด และศึกษาธิการจังหวัดเป็นรองประธาน และหัวหน้าหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเป็นกรรมการ 2. ช่วยเหลือ ดูแล และส่งต่อเด็กและเยาวชนนอกระบบการศึกษาด้วยระบบการจัดการรายกรณี (Case Management System: CMS) และการบูรณาการของหน่วยงานในพื้นที่ โดยเห็นควรให้กระทรวงมหาดไทย (ผู้ว่าราชการจังหวัด เป็นหน่วยงานรับผิดซอบหลัก ร่วมกับกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และ กสศ.)
มาตรการจัดการศึกษาและเรียนรู้แบบยืดหยุ่น มีคุณภาพ และเหมาะสมกับศักยภาพของเด็กและเยาวชนแต่ละราย โดยมีเป้าหมายเพื่อให้เต็กและเยาวชนได้รับการศึกษาและพัฒนาเต็มศักยภาพของตนเอง ดังนี้
- จัดการศึกษาหรือการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น โดยให้การรับรองคุณวุฒิหรือเทียบโอน คุณวุฒิการศึกษา/ใบประกอบอาชีพหรือวิชาชีพ ระหว่างการจัดการศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัย
- ยกระดับการมีส่วนร่วมของหน่วยงานและองค์กรระดับพื้นที่ ท้องถิ่น ชุมชน องค์กร ทางศาสนา ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม เพื่อให้การจัดการศึกษาตามอัธยาศัยมีความยืดหยุ่นเหมาะสมกับพื้นที่และสภาพสังคม
- ส่งเสริมการจัดการศึกษาหรือเรียนรู้ควบคู่กับการทำงาน หรือที่เรียกว่า Learn to Earn ร่วมกับผู้ประกอบการภาคเอกชน เพื่อพัฒนาทักษะอาชีพวิชาชีพของเด็กและเยาวชนในการทำงานจริงให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงาน และให้มีรายได้เสริมในระหว่างการศึกษาในการขับเคลื่อนมาตรการนี้ เห็นควรให้หน่วยงานที่จัดการศึกษาหรือเรียนรู้ในสังกัด กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงดิจิหัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม กระทรวงแรงงาน หน่วยจัดการเรียนรู้ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม องค์กรทางศาสนา หรือหน่วยงานอื่นๆ มีส่วนร่วมดำเนินการ
- มาตการส่งเสริมผู้ประกอบการภาคเอกขนให้เข้ามาร่วมจัดการศึกษาหรือเรียนรู้โดยมีเป้าหมายเพื่อกระตุ้นให้ผู้ประกอบการเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาหรือ การเรียนรู้ในลักษณะ Leam to Eam ให้เด็กและเยาวชนอายุ 15 – 18 ปี ได้พัฒนาทักษะการทำงานที่สอดคล้องกับตลาดแรงงานเหมาะสมตามศักยภาพและมีรายได้เสริมระหว่างการศึกษา
- ส่งเสริมหรือจูงใจผู้ประกอบการที่เข้าร่วมจัดการศึกษาหรือการเรียนรู้ควบคู่กับการทำงานด้วยมาตรการหรือกลไกทางภาษี โดยเห็นควรให้กระทรวงการคลังพิจารณาดำเนินการต่อไป
- สนับสนุนให้สถานประกอบการเข้าร่วมจัดการศึกษาหรือการเรียนรู้ควบคู่ กับการทำงาน โดยเห็นควรให้ กระทรวงแรงงานพิจารณากำหนดมาตรการที่เหมาะสม
วางเป้าช่วยเด็กหลุดจากระบบล้านคน ในปี 2570
ขณะที่ คารม พลพรกลาง รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี แถลงถึงผลการประชุม ครม. ในประเด็นนี้ โดยระบุว่า ประโยชน์ที่จะได้รับจาการดำเนินมาตรการ Thailand Zero Dropout รวม 25 จังหวัด เพื่อดูแลกลุ่มเป้าหมายเด็กและเยาวชนที่หลุดออกระบบการศึกษากลับเข้าสู่ระบบการศึกษาที่ยืดหยุ่นได้ จำนวน 20,000 คน ในปีงบประมาณ 2567 และจะคลอบคลุมพื้นที่ 77 จังหวัด ในปีงบประมาณ 2568 เป็นต้นไป สามารถดูแลกลุ่มเป้าหมายเด็กและเยาวชนที่หลุดออกจากระบบการศึกษาได้ จำนวน 100,000 คน ในปีงบประมาณ 2568 จำนวน 50,000 คน ในปีงบประมาณ 2569 และจำนวน 1,000,000 คน ภายในปีงบประมาณ 2570 ซึ่งจะทำให้บรรลุตามเป้าหมายที่กำหนดไว้
![](https://theactive.net/wp-content/uploads/2024/05/Screenshot-2567-05-28-at-10.02.37_0-1024x581.png)
ยก ‘ราชบุรีโมเดล’ จังหวัดแรก แก้ปัญหาเด็กหลุดจากระบบการศึกษาเป็นศูนย์
เมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา กสศ. ร่วมกับ จ.ราชบุรี และภาคเอกชน จัดงาน All for Education Ratchaburi Zero Dropout เด็กทุกคนต้องได้เรียน รวมพลังคนราชบุรีไม่ทิ้งเด็กคนไหนไว้ข้างหลัง ผลักดันให้ จ.ราชบุรี เป็นพื้นที่แห่งแรกในประเทศไทย ที่จะไม่มีเด็กและเยาวชนหลุดออกจากระบบการศึกษาภายในปี 2567
ถือเป็นการปักหมุดแห่งรูปธรรมครั้งสำคัญของโครงการ ราชบุรี Zero Dropout – เด็กทุกคนต้องได้เรียน ซึ่งเริ่มดำเนินงานตามแผนระยะยาว 3 ปี มาตั้งแต่ปี 2565 โดย จ.ราชบุรี ได้รับเลือกให้เป็นโมเดลต้นแบบ การสร้างกลไกการเปลี่ยนแปลงการศึกษาระดับประเทศ เพื่อช่วยเด็กหลุดจากการศึกษาเป็นศูนย์ ภายในปี 2567 โดยมี กสศ. และสมัชชาการศึกษาราชบุรี เป็นผู้ดำเนินงานหลัก ร่วมด้วยภาคเอกชน อย่าง บริษัท แสนสิริ จำกัด (มหาชน) ที่ได้สนับสนุนเงินทุนในโครงการจำนวน 100 ล้านบาท เพื่อให้ทุกคนมีส่วนร่วมเปลี่ยนแปลง สร้างความเสมอภาคทางการศึกษาอย่างยั่งยืน
สำหรับภาพรวมความก้าวหน้าของโครงการ ราชบุรี Zero Dropout ตลอด 3 ปีที่ผ่านมา ได้ช่วยเหลือเด็กตั้งแต่อายุ 6 – 24 ปี ไม่ให้หลุดจากระบบการศึกษาจำนวน 8,769 คน ผ่านระบบ 1 โรงเรียน 3 รูปแบบ (การจัดการศึกษาในระบบ นอกระบบ และตามอัธยาศัย) ครอบคลุมทั่วจังหวัดราชบุรีทั้ง 350 โรงเรียนสังกัด สพฐ. 3 เขตพื้นที่การศึกษา และท้องถิ่นทั้ง 10 อำเภอ
พร้อมกลไกสหวิชาชีพทุกหน่วยงานและอาสาสมัครสามพลัง (อสม. อพม. และอาสาสมัครการศึกษา) กระจายครอบคลุมพื้นที่ทั้งจังหวัด ซึ่งจะทำงานร่วมกันเพื่อให้ปีการศึกษา 2567 นี้ จะไม่มีเด็กและเยาวชนคนไหนหลุดจากระบบการศึกษา ด้วยนวัตกรรมและกลไกใหม่ของ จ.ราชบุรีที่พัฒนาขึ้นตลอด 3 ปีที่ผ่านมา